{"id":11020,"date":"2026-04-17T08:40:03","date_gmt":"2026-04-17T08:40:03","guid":{"rendered":"https:\/\/busondakika.com.tr\/?p=11020"},"modified":"2026-04-17T08:40:04","modified_gmt":"2026-04-17T08:40:04","slug":"akran-zorbaligi-silahli-saldirilara-mi-evriliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/busondakika.com.tr\/?p=11020","title":{"rendered":"Akran zorbal\u0131\u011f\u0131, silahl\u0131 sald\u0131r\u0131lara m\u0131 evriliyor?"},"content":{"rendered":"<p> \u015eanl\u0131urfa\u2019n\u0131n Siverek il\u00e7esindeki Ahmet Koyuncu Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi\u2019nde 16 ki\u015finin yaraland\u0131\u011f\u0131 silahl\u0131 sald\u0131r\u0131 ile Kahramanmara\u015f\u2019\u0131n Oniki\u015fubat il\u00e7esi Ayser \u00c7al\u0131k Ortaokulu\u2019nda 9 ki\u015finin hayat\u0131n\u0131 kaybetti\u011fi, 13 ki\u015finin yaraland\u0131\u011f\u0131 sald\u0131r\u0131lar\u0131n ard\u0131ndan, g\u00f6zler yeniden bireysel silahlanma ve \u015fiddetin toplumsal boyutlar\u0131na \u00e7evrildi.<\/p>\n<p>\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi M\u00fchendislik ve Do\u011fa Bilimleri Fak\u00fcltesi Adli Bilimler B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Prof. Dr. Aylin Yal\u00e7\u0131n Sar\u0131bey, ya\u015fanan olaylar\u0131n sadece bireysel de\u011fil, \u00e7ok katmanl\u0131 bir sorun oldu\u011funa dikkat \u00e7ekerek \u00f6nemli de\u011ferlendirmelerde bulundu.<\/p>\n<p>S<strong>ilah edinmenin \u00fc\u00e7 temel nedeni: Savunma, aidiyet, kimlik<\/strong><\/p>\n<p>Prof. Dr. Sar\u0131bey, bireylerin silah edinme motivasyonlar\u0131n\u0131 \u00fc\u00e7 ana ba\u015fl\u0131kta topland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, \u201c\u0130nsanlar savunma, k\u00fclt\u00fcrel aidiyet ve psikolojik kimlik in\u015fas\u0131 olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 temel nedenle silah sahibi olmaktad\u0131rlar. Savunma odakl\u0131 yakla\u015f\u0131mda bireyler, su\u00e7 ma\u011fduru olma korkusu ve g\u00fcvenlik yetersizli\u011fi alg\u0131s\u0131yla silah\u0131 son bir s\u0131\u011f\u0131nak olarak g\u00f6r\u00fcrler. Sosyolojik a\u00e7\u0131dan silah, aileden gelen bir gelenek, avc\u0131l\u0131k veya at\u0131c\u0131l\u0131k gibi alt k\u00fclt\u00fcrlere aidiyet hissi veren bir sosyalle\u015fme arac\u0131d\u0131r. Psikolojik \u00e7al\u0131\u015fmalarda ise silah\u0131n, bireye kaybolan kontrol hissini geri verdi\u011fi ve mask\u00fclen g\u00fc\u00e7 sembol\u00fc olarak i\u015flev g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc vurgulan\u0131r.\u201d dedi.<\/p>\n<p><strong>\u201cSilah etkisi\u201d sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131 tetikleyebiliyor<\/strong><\/p>\n<p>Baz\u0131 toplumlarda silah sahipli\u011finin politik bir anlam da ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Prof. Dr. Sar\u0131bey, \u201cSilah, devlete kar\u015f\u0131 bireysel \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn ve sivil haklar\u0131n korunmas\u0131 gibi bir anlam y\u00fcklenerek de sahiplenilebilmektedir. Ancak \u2018Silah Etkisi\u2019 teorisi, korunma ama\u00e7l\u0131 bile olsa silah\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sald\u0131rganl\u0131k d\u00fcrt\u00fclerini tetikleyebilece\u011fine dikkat \u00e7ekmektedir. \u00d6zetle silah, yaln\u0131zca bir ara\u00e7 de\u011fil; hem somut bir g\u00fcvenlik aray\u0131\u015f\u0131n\u0131 hem de soyut bir g\u00fc\u00e7 ve kimlik tan\u0131m\u0131n\u0131 temsil etmektedir. Bu motivasyonlar, bireyin i\u00e7inde bulundu\u011fu sosyo-ekonomik \u00e7evre ve hukuki d\u00fczenlemelerle do\u011frudan ili\u015fkilidir. Nihayetinde silah edinme karar\u0131, rasyonel bir korunma ihtiyac\u0131 ile derin psikolojik gereksinimlerin birle\u015fimidir.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p><strong>Dijital i\u00e7erikler gen\u00e7lerin risk alg\u0131s\u0131n\u0131 zay\u0131flat\u0131yor<\/strong><\/p>\n<p>Medyan\u0131n ve dijital i\u00e7eriklerin etkisine de dikkat \u00e7eken Prof. Dr. Sar\u0131bey, \u201cSilah\u0131n filmler, diziler, video oyunlar\u0131 ve sosyal medya arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla estetik bir unsur gibi sunulmas\u0131, en ba\u015far\u0131l\u0131, en adaletli, en g\u00fc\u00e7l\u00fc karakterlerin silah kullan\u0131yor olmalar\u0131 gen\u00e7lerin risk alg\u0131s\u0131n\u0131 k\u00f6reltmektedir. Ekranda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc karakterlerin sorunlar\u0131 silahla \u00e7\u00f6zd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6ren gen\u00e7ler, \u00e7at\u0131\u015fma y\u00f6netiminde ileti\u015fim yerine fiziksel g\u00fcc\u00fc ve silah\u0131 merkeze koymaya ba\u015flamaktad\u0131r. Bu da akran zorbal\u0131\u011f\u0131n\u0131n silahl\u0131 sald\u0131r\u0131lara evrilme riskini artt\u0131rmaktad\u0131r.\u201d ifadesinde bulundu.<\/p>\n<p><strong>\u015eiddet g\u00fcndelik hayat\u0131n par\u00e7as\u0131 haline geliyor<\/strong><\/p>\n<p>\u015eiddetin g\u00fcndelikle\u015fti\u011fine i\u015faret eden Prof. Dr. Sar\u0131bey, \u201cS\u00fcrekli \u015fiddet ve su\u00e7 i\u00e7eriklerine maruz kalmak bireyleri \u015fiddete kar\u015f\u0131 duyars\u0131zla\u015ft\u0131rmakta ve \u015fiddetin s\u0131radan bir \u00e7\u00f6z\u00fcm y\u00f6ntemi olarak g\u00f6r\u00fclmesine neden olmaktad\u0131r. Eskiden husumet, namus temelli olan ate\u015fli silahla \u00f6ld\u00fcrme- yaralama olaylar\u0131, art\u0131k trafikteki bir tart\u0131\u015fma, sosyal medyadaki bir at\u0131\u015fma meselesine indirgenmi\u015f durumdad\u0131r.\u201d dedi.<\/p>\n<p><strong>G\u00fcvensizlik alg\u0131s\u0131 bireysel silahlanmay\u0131 art\u0131r\u0131yor<\/strong><\/p>\n<p>Modern ya\u015fam\u0131n getirdi\u011fi g\u00fcvensizlik alg\u0131s\u0131n\u0131n da bireysel silahlanmay\u0131 tetikledi\u011fini belirten Prof. Dr. \u00a0Aylin Yal\u00e7\u0131n Sar\u0131bey, \u201c\u015eehir hayat\u0131ndaki belirsizlikler, su\u00e7 oranlar\u0131na ili\u015fkin alg\u0131sal art\u0131\u015f ve cezalar\u0131n cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik g\u00fcvensizlik, bireyleri kendi g\u00fcvenli\u011fini kendisinin sa\u011flama d\u00fc\u015f\u00fcncesine itmektedir. Silah bu noktada yapay bir kontrol hissi sunmaktad\u0131r. \u00d6zellikle ataerkil toplumlarda silah, otorite ve stat\u00fc simgesi olarak g\u00f6r\u00fclmekte, sosyal medyan\u0131n da etkisiyle bir kimlik in\u015fas\u0131 arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir\u201d diye konu\u015ftu.\u00a0<\/p>\n<p><strong>Silaha eri\u015fim kolayl\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131yor<\/strong><\/p>\n<p>Ate\u015fli silahlara eri\u015fimin kolay olmas\u0131n\u0131n, olaylar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7eken Prof. Dr. Sar\u0131bey, \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerilerini de \u015f\u00f6yle s\u0131ralad\u0131:<\/p>\n<p>\u201cAte\u015fli silahlara eri\u015fimi s\u0131n\u0131rlayabilmek ad\u0131na teminin \u00f6nlenmesi i\u00e7in denetim ve takiplerin artt\u0131r\u0131lmas\u0131, var olan silahlar\u0131n dola\u015f\u0131mdan \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131 i\u00e7in ceza muafiyeti ve te\u015fvik edici sistemler kullan\u0131larak teslim edilmelerinin sa\u011flanmas\u0131 gerekmektedir. Risk grubunda olan \u00e7ocuklar\u0131n tespiti, takibi ve psikososyal olarak desteklenmeleri b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Ruhsats\u0131z silah ta\u015f\u0131man\u0131n cezas\u0131 ertelemeye tabi olmayacak kadar a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131, ruhsatl\u0131 silah sahibi olan ki\u015filerin silaha eri\u015fimi zorla\u015ft\u0131racak her t\u00fcrl\u00fc \u00f6nlemi almalar\u0131 zorunlu tutulmal\u0131d\u0131r.\u201d\u00a0<\/p>\n<p><strong>Denetim, e\u011fitim ve psikososyal destek \u015fart<\/strong><\/p>\n<p>Risk grubundaki \u00e7ocuklar\u0131n erken tespitinin \u00f6nemine vurgu yapan Prof. Dr. Sar\u0131bey, \u201cOkullarda ve rehberlik ve destek birimlerinde \u00f6fke kontrol\u00fc, \u00e7at\u0131\u015fma \u00e7\u00f6zme becerileri \u00fczerine zorunlu programlar periyodik olarak uygulanmal\u0131d\u0131r. Silah\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131n y\u00fcceltildi\u011fi yap\u0131mlara y\u00f6nelik denetimlerin art\u0131r\u0131lmas\u0131 ve toplumsal \u015fiddeti normalize eden dilden ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131 s\u0131k\u0131 bi\u00e7imde takip edilmelidir.\u201d ifadesinde bulundu.<\/p>\n<p><strong>\u201cBula\u015f\u0131c\u0131 etki\u201d uyar\u0131s\u0131: Haber dili kritik rol oynuyor<\/strong><\/p>\n<p>Bu t\u00fcr olaylar\u0131n ard\u0131ndan \u201cbula\u015f\u0131c\u0131 etki\u201d riskine de dikkat \u00e7eken Prof. Dr. Sar\u0131bey, \u201cB\u00fcy\u00fck yank\u0131 uyand\u0131ran bu t\u00fcr olaylar\u0131n ard\u0131ndan benzer olaylar\u0131n ya\u015fanma ihtimali artmakta, bula\u015f\u0131c\u0131 etki g\u00f6stermektedir. \u00a0 Sosyal medyada \u00e7ok g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131l\u0131nmas\u0131 benzerlerinin olma ihtimalini g\u00fc\u00e7lendirmektedir, bu nedenle sosyal medyada ve haberlerin verilmesinde kullan\u0131lan dile dikkat edilmesi, psikolojik destek mekanizmalar\u0131n\u0131n etkin i\u015fletilmesi b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. \u00c7ocuklar\u0131m\u0131z gelece\u011fimizdir, her birinin sa\u011fl\u0131kl\u0131, mutlu, huzurlu bireyler olmalar\u0131 t\u00fcm toplumun sorumlulu\u011funda oldu\u011fu unutulmamal\u0131d\u0131r.\u201d \u015feklinde s\u00f6zlerini tamamlad\u0131.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u015eanl\u0131urfa\u2019n\u0131n Siverek il\u00e7esindeki Ahmet Koyuncu Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi\u2019nde 16 ki\u015finin yaraland\u0131\u011f\u0131 silahl\u0131 sald\u0131r\u0131 ile Kahramanmara\u015f\u2019\u0131n Oniki\u015fubat il\u00e7esi Ayser \u00c7al\u0131k Ortaokulu\u2019nda 9 ki\u015finin hayat\u0131n\u0131 kaybetti\u011fi, 13 ki\u015finin yaraland\u0131\u011f\u0131 sald\u0131r\u0131lar\u0131n ard\u0131ndan, g\u00f6zler yeniden bireysel silahlanma ve \u015fiddetin toplumsal boyutlar\u0131na \u00e7evrildi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11021,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21],"tags":[],"class_list":["post-11020","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/busondakika.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11020","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/busondakika.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/busondakika.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/busondakika.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/busondakika.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11020"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/busondakika.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11020\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11022,"href":"https:\/\/busondakika.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11020\/revisions\/11022"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/busondakika.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11021"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/busondakika.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11020"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/busondakika.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11020"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/busondakika.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11020"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}