{"id":7567,"date":"2026-04-02T07:09:18","date_gmt":"2026-04-02T07:09:18","guid":{"rendered":"https:\/\/busondakika.com.tr\/?p=7567"},"modified":"2026-04-02T07:09:19","modified_gmt":"2026-04-02T07:09:19","slug":"ekrandaki-savas-topluma-uzaktan-travma-yasatiyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/busondakika.com.tr\/?p=7567","title":{"rendered":"Ekrandaki sava\u015f, topluma \u201cuzaktan travma\u201d ya\u015fat\u0131yor"},"content":{"rendered":"<p> \u0130stanbul Okan \u00dcniversitesi Sosyoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi \u0130lker \u00c7ayla, dijital medyada artan sava\u015f ve \u00e7at\u0131\u015fma i\u00e7eriklerinin toplum \u00fczerinde g\u00f6r\u00fcnenden \u00e7ok daha derin psikolojik etkiler yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Sava\u015f\u0131n art\u0131k yaln\u0131zca co\u011frafi bir ger\u00e7eklik olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi \u00c7ayla, \u201cBug\u00fcn insanlar sava\u015f\u0131n kendisini ya\u015fam\u0131yor olabilir ama onun g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerini, hik\u00e2yelerini ve duygusal y\u00fck\u00fcn\u00fc her g\u00fcn yeniden deneyimliyor. Bu durum sava\u015f\u0131 fiziksel bir olay olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131p g\u00fcndelik hayat\u0131n i\u00e7ine s\u0131zan s\u00fcrekli bir psikolojik deneyime d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyor\u201d diyor.<\/p>\n<p>S\u00fcrekli maruz kal\u0131nan i\u00e7eriklerin bireyleri, zihinsel olarak \u00e7at\u0131\u015fma atmosferinin i\u00e7ine \u00e7ekti\u011fini belirten Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi \u00c7ayla, bu durumu \u015f\u00f6yle tan\u0131ml\u0131yor:<\/p>\n<p>\u201cLiterat\u00fcrde bunu \u2018uzaktan travma\u2019 ya da \u2018ikincil travma\u2019 olarak adland\u0131r\u0131yoruz. Ki\u015fi sava\u015f\u0131n i\u00e7inde de\u011fil ama zihni s\u00fcrekli oraya ta\u015f\u0131n\u0131yor. Sosyal medyan\u0131n algoritmik yap\u0131s\u0131 da kriz ve \u015fiddet i\u00e7eriklerini \u00f6ne \u00e7\u0131kararak bu etkiyi daha yo\u011fun ve s\u00fcrekli hale getiriyor.\u201d<\/p>\n<p><strong>\u201cEn tehlikeli sonu\u00e7lardan biri: duyars\u0131zla\u015fma\u201d<\/strong><\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de \u00f6zellikle gen\u00e7lerin ve kentli n\u00fcfusun bu etkilenmeyi daha yo\u011fun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7eken Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi \u00c7ayla, \u015funlar\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor: \u201cG\u00fcn i\u00e7inde defalarca sava\u015f g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerine maruz kalmak, fark edilmeden s\u00fcreklilik kazanan bir huzursuzluk yarat\u0131yor. Bu zamanla kayg\u0131ya, odaklanma sorunlar\u0131na ve gelece\u011fe dair g\u00fcvensizlik hissine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Zihinsel yorgunluk, uyku problemleri ve dikkat da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131\u011f\u0131 bu s\u00fcrecin en yayg\u0131n sonu\u00e7lar\u0131.\u201d<\/p>\n<p>Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi \u00c7ayla\u2019ya g\u00f6re bu yo\u011fun maruziyetin en kritik etkilerinden biri de duygusal k\u00f6relme: \u201cS\u00fcrekli \u015fiddet g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerine maruz kalan bir zihin, bir s\u00fcre sonra bu durumu ola\u011fanla\u015ft\u0131rmaya ba\u015fl\u0131yor. \u0130lk ba\u015fta sars\u0131c\u0131 olan g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler zamanla s\u0131radanla\u015f\u0131yor. Bu da empati kapasitesinin zay\u0131flamas\u0131na ve toplumsal duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n a\u015f\u0131nmas\u0131na yol a\u00e7\u0131yor.\u201d<\/p>\n<p><strong>\u201c\u00c7ocuklar bu tablo i\u00e7inde \u00e7ok daha savunmas\u0131z\u201d<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7ocuklar\u0131n bu s\u00fcre\u00e7ten \u00e7ok daha derin etkilendi\u011fini belirten Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi \u00c7ayla, \u201cG\u00f6rsel i\u00e7erikleri yeti\u015fkinler gibi filtreleyememeleri, sava\u015f haberlerinin onlar \u00fczerinde daha derin bir korku ve g\u00fcvensizlik duygusu yaratmas\u0131na neden oluyor. D\u00fcnya alg\u0131s\u0131n\u0131n erken ya\u015fta \u2018tehlikeli ve belirsiz\u2019 bir \u00e7er\u00e7evede \u015fekillenmesi, uzun vadeli psikolojik etkiler a\u00e7\u0131s\u0131ndan ciddi riskler bar\u0131nd\u0131r\u0131yor\u201d uyar\u0131s\u0131nda bulunuyor.<\/p>\n<p><strong>\u201cArt\u0131k bu bir ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 meselesi\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi \u00c7ayla sava\u015f\u0131n etkilerinin yaln\u0131zca politik ya da askeri alanla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgularken, \u201cMedya arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla hayat\u0131m\u0131za giren sava\u015f, art\u0131k do\u011frudan bir ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 meselesi. T\u00fcrkiye\u2019de artan medya t\u00fcketimiyle birlikte bu etkiler daha g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale gelirken, bireysel fark\u0131ndal\u0131k kadar medya kullan\u0131m al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131n da yeniden d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gerekiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc sava\u015f art\u0131k sadece uzakta ya\u015fanan bir ger\u00e7eklik de\u011fil; ekranlar \u00fczerinden herkesin hayat\u0131na dokunan sessiz ama g\u00fc\u00e7l\u00fc bir deneyim\u201d tespitini yap\u0131yor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130stanbul Okan \u00dcniversitesi Sosyoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc Dr.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7568,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-7567","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/busondakika.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7567","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/busondakika.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/busondakika.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/busondakika.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/busondakika.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7567"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/busondakika.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7567\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7569,"href":"https:\/\/busondakika.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7567\/revisions\/7569"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/busondakika.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7568"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/busondakika.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7567"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/busondakika.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7567"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/busondakika.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7567"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}