{"id":8881,"date":"2026-04-08T09:02:31","date_gmt":"2026-04-08T09:02:31","guid":{"rendered":"https:\/\/busondakika.com.tr\/?p=8881"},"modified":"2026-04-08T09:02:32","modified_gmt":"2026-04-08T09:02:32","slug":"isik-sacan-bakterilerle-hizli-tani-hastaya-uygun-antibiyotik-dakikalar-icinde-saptaniyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/busondakika.com.tr\/?p=8881","title":{"rendered":"I\u015f\u0131k Sa\u00e7an Bakterilerle H\u0131zl\u0131 Tan\u0131:   Hastaya Uygun Antibiyotik Dakikalar \u0130\u00e7inde Saptan\u0131yor"},"content":{"rendered":"<p> <em><strong>Antibiyotik direnci, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde k\u00fcresel sa\u011fl\u0131k sistemlerinin kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu en ciddi tehditlerden biri olarak kabul ediliyor. D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn verilerine g\u00f6re her y\u0131l yakla\u015f\u0131k 1,27 milyon insan do\u011frudan antibiyotik direnci nedeniyle ya\u015fam\u0131n\u0131 yitiriyor. Uzmanlar, etkili \u00f6nlemler al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 takdirde bu say\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda \u00e7ok daha y\u00fcksek seviyelere ula\u015fabilece\u011fine dikkat \u00e7ekiyor. Sorunun temel nedenlerinden biri ise enfeksiyon tedavisinde \u00e7o\u011fu zaman do\u011fru antibiyoti\u011fin hemen belirlenememesi ve hastalara geni\u015f spektrumlu ila\u00e7lar\u0131n deneme-yan\u0131lma y\u00f6ntemiyle verilmesi. Bu yakla\u015f\u0131m, hem hastan\u0131n tedavisinin gecikmesine hem de bakterilerin zamanla ila\u00e7lara kar\u015f\u0131 diren\u00e7 geli\u015ftirmesine yol a\u00e7abiliyor.<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong>Bu \u00f6nemli soruna \u00e7\u00f6z\u00fcm olabilecek yeni bir teknoloji ise Ac\u0131badem \u00dcniversitesi\u2019nde geli\u015ftirildi. Ac\u0131badem \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi T\u0131bbi Mikrobiyoloji Anabilim Dal\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Tan\u0131l Kocag\u00f6z ile M\u00fchendislik ve Do\u011fa Bilimleri Fak\u00fcltesi Biyomedikal M\u00fchendisli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fc Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. \u00d6zge Can\u2019\u0131n kurucusu oldu\u011fu ve Ac\u0131badem \u00dcniversitesi Teknoloji Geli\u015ftirme Merkezi\u2019nde yer alan Bio-T Biyoteknoloji \u00c7\u00f6z\u00fcmleri ve \u00dcretim A.\u015e.\u2019de geli\u015ftirilen \u201cH\u0131zl\u0131 Antibiyotik Duyarl\u0131l\u0131k Testi\u201d, hastadaki bakterinin hangi antibiyoti\u011fe duyarl\u0131 oldu\u011funu \u00e7ok k\u0131sa s\u00fcrede belirleyebiliyor. Testte, antibiyoti\u011fin etkisiyle \u00f6len bakteriler \u00f6zel bir boya sayesinde \u0131\u015f\u0131k veriyor; b\u00f6ylece hangi antibiyoti\u011fin i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131 h\u0131zl\u0131 ve net bir \u015fekilde anla\u015f\u0131labiliyor. Bu h\u0131zl\u0131 antibiyotik duyarl\u0131l\u0131k testi sayesinde, normalde bir g\u00fcn s\u00fcrebilen antibiyotik duyarl\u0131l\u0131k belirleme s\u00fcreci 15-90 dakikaya indirilebiliyor. Laboratuvar \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 tamamlanan testin yak\u0131n zamanda sa\u011fl\u0131k sisteminde kullan\u0131ma girmesi hedefleniyor.<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>Antibiyotik \u0130\u015fe Yarad\u0131\u011f\u0131nda I\u015f\u0131k Sa\u00e7an Bakteriler\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Geli\u015ftirilen test, enfeksiyon etkeni bakterinin farkl\u0131 antibiyotiklere duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde saptayarak hastaya hangi ilac\u0131n etkili olaca\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor. B\u00f6ylece hekimler, vakit kaybetmeden hastaya do\u011fru ve etkili tedaviyi ba\u015flatabiliyor. Prof. Dr. Tan\u0131l Kocag\u00f6z y\u00f6ntemi \u015fu \u015fekilde anlat\u0131yor: \u201cBu y\u00f6ntemde, bakterinin h\u00fccre zar\u0131ndan canl\u0131yken i\u00e7eri giremeyen \u00f6zel bir boya kullan\u0131yoruz. Bakteri, antibiyoti\u011fin etkisiyle \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc anda h\u00fccre zar\u0131 ge\u00e7irgen hale geliyor ve bu boya bakterinin i\u00e7ine s\u0131z\u0131yor. \u0130\u00e7eri giren boya, bakterinin DNA\u2019s\u0131na ba\u011fland\u0131\u011f\u0131nda \u0131\u015f\u0131k yaymaya ba\u015fl\u0131yor. Bu sayede bakterinin \u00f6l\u00fcp \u00f6lmedi\u011fini \u00e7ok k\u0131sa s\u00fcrede anlayabiliyoruz. Klasik testlerde ise bakterinin \u00e7o\u011falmas\u0131n\u0131 ve besi yerinde g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr bir bulan\u0131kl\u0131k olu\u015fturmas\u0131n\u0131 beklemek gerekiyordu. Bu da zaman kayb\u0131na yol a\u00e7\u0131yordu. Bizim geli\u015ftirdi\u011fimiz y\u00f6ntemde ise bunu beklemeye gerek kalm\u0131yor; bakteri \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc anda boya i\u00e7eri giriyor ve hemen \u0131\u015f\u0131k sinyali veriyor.\u201d\u00a0<\/p>\n<p>Antibiyotik direnci oldu\u011funda ise bakterinin hi\u00e7 tepki vermedi\u011fini s\u00f6yleyen Prof. Dr. Tan\u0131l Kocag\u00f6z, \u201cE\u011fer bakteri kullan\u0131lan antibiyoti\u011fe diren\u00e7liyse ve \u00f6lmezse, boya h\u00fccre i\u00e7ine giremiyor ve herhangi bir \u0131\u015f\u0131k olu\u015fmuyor. Bu durumda da o antibiyoti\u011fin etkisiz oldu\u011funu, o hastada i\u015fe yaramad\u0131\u011f\u0131n\u0131, yani bakterinin diren\u00e7li oldu\u011funu h\u0131zl\u0131ca saptayabiliyoruz\u201d \u015feklinde konu\u015fuyor.\u00a0<\/p>\n<p><strong>Saatler \u0130\u00e7inde Do\u011fru Tedaviye Ba\u015flan\u0131yor\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>\u00d6zellikle hastane enfeksiyonlar\u0131n\u0131n yayg\u0131n oldu\u011fu ve \u00e7oklu ila\u00e7 direncine sahip mikroorganizmalar\u0131n giderek artt\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu t\u00fcr h\u0131zl\u0131 tan\u0131 y\u00f6ntemleri b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Yo\u011fun bak\u0131m \u00fcnitelerinde ya da ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi zay\u0131f hastalarda, do\u011fru antibiyoti\u011fe h\u0131zl\u0131 ula\u015fmak, tedavinin ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 do\u011frudan etkileyen kritik bir fakt\u00f6r olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Geli\u015ftirilen teknolojinin \u00f6nemine dikkat \u00e7eken Prof. Dr. Tan\u0131l Kocag\u00f6z, klasik y\u00f6ntemlerde antibiyotik duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirlemenin olduk\u00e7a zaman ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayarak, \u201cBug\u00fcne kadar bir bakterinin hangi antibiyoti\u011fe duyarl\u0131 oldu\u011funu anlamak i\u00e7in en az bir g\u00fcn beklemek zorunda kal\u0131yorduk. Geli\u015ftirdi\u011fimiz h\u0131zl\u0131 antibiyotik duyarl\u0131l\u0131k testi sayesinde bu s\u00fcreyi bir bu\u00e7uk saatten k\u0131sa bir s\u00fcreye indiriyoruz. Bu da enfeksiyon hastal\u0131klar\u0131n\u0131n tedavisinde \u00e7ok \u00f6nemli bir zaman kazanc\u0131 anlam\u0131na geliyor\u201d diyor.<\/p>\n<p><strong>Gereksiz Antibiyotik Kullan\u0131m\u0131na Kar\u015f\u0131 G\u00fc\u00e7l\u00fc Ad\u0131m<\/strong><\/p>\n<p>Yanl\u0131\u015f ya da gereksiz antibiyotik kullan\u0131m\u0131n\u0131n antibiyotik direncinin en \u00f6nemli nedenlerinden biri oldu\u011funa dikkat \u00e7eken Prof. Dr. Tan\u0131l Kocag\u00f6z, \u201cHangi antibiyoti\u011fin i\u015fe yarayaca\u011f\u0131n\u0131 bilmeden tedaviye ba\u015flamak \u00e7o\u011fu zaman ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olabiliyor. Ancak bu durum hem hastan\u0131n do\u011fru tedaviye ge\u00e7 ula\u015fmas\u0131na hem de bakterilerin diren\u00e7 geli\u015ftirmesine yol a\u00e7abiliyor. Bizim geli\u015ftirdi\u011fimiz test, her hastaya uygun antibiyoti\u011fin h\u0131zl\u0131 \u015fekilde belirlenmesini sa\u011flayarak gereksiz antibiyotik kullan\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7meyi hedefliyor\u201d ifadelerini kullan\u0131yor.<\/p>\n<p>Testin, ki\u015finin enfeksiyonuna uygun antibiyotik kullan\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Prof. Dr. \u00d6zge Can ise teknolojinin yaln\u0131zca bir tan\u0131 y\u00f6ntemi de\u011fil, ayn\u0131 zamanda tedavi ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131ran bir sistem oldu\u011funu belirterek, \u201cGereksiz antibiyotik kullan\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesiyle, hem hasta i\u00e7in daha etkili bir tedavi sa\u011flan\u0131yor hem de antibiyotik direncinin yay\u0131lmas\u0131 engellenebiliyor\u201d diyor.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bir\u00e7ok hastada test sonu\u00e7lar\u0131 beklenmeden geni\u015f spektrumlu antibiyotiklerin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatan Prof. Dr. \u00d6zge Can, \u201cYanl\u0131\u015f ya da gereksiz antibiyotik kullan\u0131m\u0131 yaln\u0131zca tedaviyi zorla\u015ft\u0131rm\u0131yor, ayn\u0131 zamanda bakterilerin antibiyotiklere diren\u00e7 kazanmas\u0131na neden oluyor. Geli\u015ftirdi\u011fimiz h\u0131zl\u0131 antibiyotik duyarl\u0131l\u0131k testi sayesinde her hastaya uygun, hedefe y\u00f6nelik tedavi m\u00fcmk\u00fcn hale geliyor\u201d ifadelerini kullan\u0131yor.<\/p>\n<p>Testin \u00f6zellikle hastane enfeksiyonlar\u0131yla m\u00fccadelede \u00f6nemli bir rol oynayabilece\u011fini de belirten Prof. Dr. Tan\u0131l Kocag\u00f6z, geli\u015ftirdikleri sistemin ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f tedavi yakla\u015f\u0131m\u0131na katk\u0131 sundu\u011funu ifade ediyor. Prof. Dr. Tan\u0131l Kocag\u00f6z, hastane enfeksiyonlar\u0131nda en b\u00fcy\u00fck sorunlardan biri, etken bakterinin hangi antibiyoti\u011fe diren\u00e7li oldu\u011funu h\u0131zl\u0131ca tespit edememek oldu\u011funu belirtiyor.<\/p>\n<p>Yeni testin bir di\u011fer \u00f6nemli katk\u0131s\u0131n\u0131n, antibiyotiklerin daha ak\u0131lc\u0131 kullan\u0131lmas\u0131na destek olmak oldu\u011funu vurgulayan Prof. Dr. Tan\u0131l Kocag\u00f6z, \u201cBu y\u00f6ntemle art\u0131k antibiyotik se\u00e7imi tahmine dayal\u0131 olmaktan \u00e7\u0131k\u0131yor. Veriye dayal\u0131, hastaya \u00f6zel bir tedavi plan\u0131 olu\u015fturulabiliyor\u201d diyor.<\/p>\n<p><strong>Toplum Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u0130\u00e7in \u00d6nemli Ad\u0131m\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Laboratuvar a\u015famas\u0131 tamamlanan ve yerli bir teknoloji olarak geli\u015ftirilen h\u0131zl\u0131 antibiyotik duyarl\u0131l\u0131k testinin yayg\u0131n kullan\u0131ma girebilmesi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar s\u00fcr\u00fcyor. Prof. Dr. \u00d6zge Can, \u201cBu teknolojinin en k\u0131sa s\u00fcrede hastanelerde kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 istiyoruz. \u015eu anda piyasaya \u00e7\u0131kmas\u0131 i\u00e7in sa\u011fl\u0131k end\u00fcstrisiyle g\u00f6r\u00fc\u015fmeler ger\u00e7ekle\u015ftiriyoruz. Amac\u0131m\u0131z, geli\u015ftirdi\u011fimiz bu y\u00f6ntemin hastalara en h\u0131zl\u0131 \u015fekilde ula\u015fmas\u0131\u201d diyor.<\/p>\n<p>Uzmanlara g\u00f6re enfeksiyon hastal\u0131klar\u0131nda do\u011fru tedaviye h\u0131zl\u0131 ula\u015fmak yaln\u0131zca bireysel hastalar i\u00e7in de\u011fil, toplum sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da kritik \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. H\u0131zl\u0131 antibiyotik duyarl\u0131l\u0131k testleri, gelecekte antibiyotik direnciyle m\u00fccadelede en \u00f6nemli ara\u00e7lardan biri olarak de\u011ferlendiriliyor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Antibiyotik direnci, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde k\u00fcresel sa\u011fl\u0131k sistemlerinin kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu en ciddi tehditlerden biri olarak kabul ediliyor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8882,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-8881","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/busondakika.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8881","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/busondakika.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/busondakika.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/busondakika.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/busondakika.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8881"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/busondakika.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8881\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8883,"href":"https:\/\/busondakika.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8881\/revisions\/8883"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/busondakika.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8882"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/busondakika.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8881"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/busondakika.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8881"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/busondakika.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8881"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}