{"id":9187,"date":"2026-04-09T08:39:39","date_gmt":"2026-04-09T08:39:39","guid":{"rendered":"https:\/\/busondakika.com.tr\/?p=9187"},"modified":"2026-04-09T08:39:40","modified_gmt":"2026-04-09T08:39:40","slug":"sokak-cocuklari-sorununda-cozum-bireysel-degil-kamusal","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/busondakika.com.tr\/?p=9187","title":{"rendered":"Sokak \u00e7ocuklar\u0131 sorununda \u00e7\u00f6z\u00fcm bireysel de\u011fil, kamusal!"},"content":{"rendered":"

12 Nisan Uluslararas\u0131 Sokak \u00c7ocuklar\u0131 G\u00fcn\u00fc kapsam\u0131nda de\u011ferlendirmede bulunan Prof. Dr. Abdullah Karatay, sokakta ya\u015fayan \u00e7ocuklara ili\u015fkin verilerin ger\u00e7e\u011fi tam yans\u0131tmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, sorunun temelinde yoksulluk ve yap\u0131sal e\u015fitsizliklerin bulundu\u011funu vurgulad\u0131.\u00a0<\/strong><\/p>\n

Karatay, sokak \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu zaman \u201cg\u00f6r\u00fcnmeyen grup\u201d olarak kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ederek, \u201cBir \u2018sosyal sorun olarak\u2019 sokak \u00e7ocuklar\u0131 sorununun ne nedeni ne de \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc bizim sokakta onlara yard\u0131m etmemiz de\u011fildir. Kapsaml\u0131 kamusal politikalar \u00e7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in belirleyicidir.\u201d dedi.<\/strong><\/p>\n

\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi Sosyal Hizmet B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Prof. Dr. Abdullah Karatay, 12 Nisan Uluslararas\u0131 Sokak \u00c7ocuklar\u0131 G\u00fcn\u00fc kapsam\u0131nda sokakta ya\u015fayan \u00e7ocuklara ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerde bulundu.<\/p>\n

Sokakta ya\u015fayan \u00e7ocuklara ili\u015fkin veriler ger\u00e7e\u011fi tam olarak yans\u0131tm\u0131yor<\/strong><\/p>\n

Prof. Dr. Abdullah Karatay, sokakta ya\u015fayan \u00e7ocuklara ili\u015fkin verilerin ger\u00e7e\u011fi tam olarak yans\u0131tmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, \u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc sokaktaki \u00e7ocuklarla \u00f6zel olarak ilgilenen ne uluslararas\u0131 ne de ulusal d\u00fczeyde bir \u00f6rg\u00fctlenme yok. Say\u0131lar daha \u00e7ok projeler bazl\u0131 ve belli b\u00f6lgelerden al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in genelle\u015ftirilmesi do\u011fru de\u011fil. D\u00f6nemsel olarak bu \u00e7ocuklara kar\u015f\u0131 geli\u015fen ilgiye paralel olarak kamuoyunda alg\u0131 ve istatistikler de de\u011fi\u015fmektedir. Ama bilinen ve de\u011fi\u015fmeyen bir ger\u00e7ek var ki erken sanayile\u015fme d\u00f6neminde beri bu olgu her zaman var olmu\u015ftur. Ancak toplumlar\u0131n ekonomik d\u00fczeyinin iyile\u015fmesine ba\u011fl\u0131 olarak \u00f6zellikle refah toplumlar\u0131nda \u00e7ok az g\u00f6r\u00fcl\u00fcrken; yoksul d\u00fcnyada \u00e7ok daha fazla kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.\u201d dedi.<\/p>\n

Bu \u00e7ocuklar g\u00f6r\u00fcnmeyen bir grup<\/strong><\/p>\n

Sokakta ya\u015fayan \u00e7ocuklar\u0131n \u201cg\u00f6r\u00fcnmeyen grup\u201d olarak tan\u0131mlanmas\u0131n\u0131n nedenlerine de de\u011finen Prof. Dr. Karatay, \u201cToplumun \u00e7ok \u00f6nemsedi\u011fi, de\u011fer s\u0131ralamas\u0131nda \u00f6nde olan bir grup de\u011fil bu \u00e7ocuklar. Daha \u00e7ok \u2018\u00f6tekimiz\u2019 ve korku nesnelerimizdir. Bir de sorunun toplumsal boyutundan \u00e7ok, \u00e7ocuklar\u0131n bireysel \u00f6zellikleri, sokaktaki g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc daha fazla ilgi \u00e7ekiyor. \u2018G\u00f6r\u00fcnmeyen grup\u2019 olarak tan\u0131mlanan sokaktaki \u00e7ocuklar\u0131n sokakta olma nedenleri, sorunun gerisindeki iten nedenler, i\u00e7inde bulunduklar\u0131 aile hikayeleri, yoksulluk d\u00f6ng\u00fcs\u00fc \u2018g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor\u2019 esas olarak. Biz s\u0131radan insanlar olgunun gerisindeki bu yap\u0131sal mekanizmay\u0131 g\u00f6rm\u00fcyoruz. Sadece kirli ve tehlikeli imgeler olarak baz\u0131 \u00e7ocuklar\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz ve \u00e7o\u011fu kez d\u0131\u015fl\u0131yoruz, anlamak yerine su\u00e7luyoruz.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n

Yoksulluk temel belirleyici<\/strong><\/p>\n

\u0130nsanlar\u0131n do\u011fal yap\u0131lar\u0131ndan (yani annelerinden, karde\u015flerinden, babalar\u0131ndan) kopmalar\u0131n\u0131n alacaklar\u0131 en zor karar oldu\u011funa i\u015faret eden Prof. Dr. Karatay, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n

\u201cDolay\u0131s\u0131yla \u00e7ocuklar\u0131n anne, baba ve karde\u015flerinden koparak ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak sokakta ya\u015famas\u0131 basit olarak tek nedene ba\u011fl\u0131 olarak anla\u015f\u0131lamaz. \u00c7oklu nedenler ve onlar\u0131n tarihi, birikmi\u015fli\u011fi vard\u0131r; anl\u0131k, \u00f6fkeyle verilecek bir karar de\u011fil. Bir\u00e7ok nedeni olmakla birlikte temel nedenden s\u00f6z edilebilir. Yoksulluk temel nedendir mesela; \u00e7\u00fcnk\u00fc, yoksulluk birden fazla fakt\u00f6r\u00fc ayn\u0131 anda etkiler (sa\u011fl\u0131k, e\u011fitim, su\u00e7, evsizlik vb.), birden fazla mekanizma \u00fczerinden etki \u00fcretir ve zaman i\u00e7inde varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 inatla s\u00fcrd\u00fcren bir durumdur. \u00a0Dolay\u0131s\u0131yla bu \u00e7ocuk grubunun i\u00e7inde bulundu\u011fu \u00e7oklu durumu ortakla\u015ft\u0131ran temel mekanizma, \u00e7ocuklar ve ailelerinin yoksulluk durumu ya da \u2018d\u00fc\u015f\u00fck sosyo ekonomik stat\u00fcs\u00fcd\u00fcr\u2019. O halde sadece bireylere ya da sadece ailelerin \u00f6zelliklerine bakarak sokakta ya\u015fayan \u00e7ocuklar olgusunu a\u00e7\u0131klamak yan\u0131lt\u0131c\u0131 olacakt\u0131r.\u201d<\/p>\n

\u0130stismar riski y\u00fcksek!<\/strong><\/p>\n

Sokakta ya\u015fayan \u00e7ocuklar\u0131n her t\u00fcrl\u00fc istismara a\u00e7\u0131k oldu\u011funa dikkat \u00e7eken Prof. Dr. Karatay, \u201cSokak \u00e7ocu\u011fu her t\u00fcr korumadan uzakla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in; \u00e7ocuklar da her t\u00fcr istismar riskinin i\u00e7indedir. Cinsel istismar, \u015fiddet, zorla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma, yasad\u0131\u015f\u0131 i\u015flere bula\u015ft\u0131r\u0131lma ve madde kullan\u0131m\u0131 en \u00f6nde gelen istismar riskleri olarak say\u0131labilir. \u00c7ocuk hen\u00fcz \u2018yeti\u015fkin\u2019 stat\u00fcs\u00fcnde olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in esas olarak ma\u011fdurdur. \u0130\u015fledi\u011fi c\u00fcr\u00fcmler ve i\u015flemeye itildi\u011fi su\u00e7lar kar\u015f\u0131s\u0131nda tam sorumlulu\u011fu yoktur; hen\u00fcz geli\u015fme ve dolay\u0131s\u0131yla koruma ihtiyac\u0131 devam eden bir d\u00f6nemde oldu\u011fu i\u00e7in her ko\u015fulda \u2018sistem\u2019 belli oranlarda sorumludur. \u00c7ocuk yeti\u015fkin oluncaya kadar i\u00e7ine girdi\u011fi olumsuz ko\u015fullar nedeniyle \u2018sistem\u2019 do\u011frudan ya da dolayl\u0131 sorumluluktan ka\u00e7amaz.\u201d ifadesinde bulundu.<\/p>\n

Bireysel yard\u0131mlar \u00e7\u00f6z\u00fcm de\u011fil<\/strong><\/p>\n

Toplumun en b\u00fcy\u00fck yan\u0131lg\u0131s\u0131n\u0131n sorunu sadece \u00e7ocuklar ve aileleriyle s\u0131n\u0131rl\u0131 g\u00f6rmek oldu\u011funu ifade eden Prof. Dr. Karatay, \u201cToplum olarak en b\u00fcy\u00fck yan\u0131lg\u0131m\u0131z sokaktaki \u00e7ocuklar sorununun \u2018\u00e7ocuklar\u0131n kendisi, ailesi ve sokakla\u2019 s\u0131n\u0131rl\u0131 bir durum oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz; gerisindeki mekanizmay\u0131, sistemi g\u00f6rmememizdir. Bir \u2018sosyal sorun olarak\u2019 sokak \u00e7ocuklar\u0131 sorununun ne nedeni ne de \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc bizim sokakta onlara yard\u0131m etmemiz de\u011fildir. Sokaktaki insanlarla yard\u0131m ili\u015fkimiz tamamen bireysel vicdani bir durumdur. Sorunu derinle\u015ftirecek kadar ya da yap\u0131sal durumu belirleyecek kadar b\u00fcy\u00fck bir etkisi olmaz. Yard\u0131m etmek isteyen insanlar kendisi i\u00e7in risk yaratmadan bunu yapabilirler; ama bilmelidirler ki, sokaktaki birka\u00e7 \u00e7ocu\u011fa birka\u00e7 yard\u0131m bu sorunu \u00e7\u00f6zmeyecektir. Bu sorunu biz hay\u0131rsever bireyler ne yaratt\u0131k ne de \u00e7\u00f6zebiliriz. Kamuyu sorumlulu\u011funa \u00e7a\u011f\u0131rma, talep etme, kamuoyu olu\u015fturma, kamu \u00fczerinde bask\u0131 unsuru olma belki yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z birka\u00e7 kuru\u015fluk yard\u0131mdan \u00e7ok daha etkili olacakt\u0131r.\u201d dedi.<\/p>\n

Prof. Dr. Karatay, sokak \u00e7ocuklar\u0131 sorununun ancak kapsaml\u0131 ve kamusal politikalarla \u00e7\u00f6z\u00fclebilece\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi.\u00a0<\/p>\n

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

12 Nisan Uluslararas\u0131 Sokak \u00c7ocuklar\u0131 G\u00fcn\u00fc kapsam\u0131nda de\u011ferlendirmede bulunan Prof.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9188,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21],"tags":[],"class_list":["post-9187","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/busondakika.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9187","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/busondakika.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/busondakika.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/busondakika.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/busondakika.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9187"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/busondakika.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9187\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9189,"href":"https:\/\/busondakika.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9187\/revisions\/9189"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/busondakika.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9188"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/busondakika.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9187"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/busondakika.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9187"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/busondakika.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9187"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}